Chậm chạp tái cơ cấu

   Chuyên mục: Kinh tế Việt Nam
Thành viên


Bộ máy quản lý vẫn quan liêu, trong khi tình hình đòi hỏi phải thay đổi, đại biểu Trương Trọng Nghĩa (Tp.HCM) sốt ruột - Ảnh nguồn vneconomy.vn


Là người chắp bút cho Đề án Tái cơ cấu nền kinh tế, Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế trung ương, TS Lê Xuân Bá cho biết, ông mỏi mệt vì đi đâu cũng phải nghe "dự báo” tái cơ cấu rồi sẽ không đi đến đâu. Hiện, quá trình tái cơ cấu có vẻ như chậm lại làm nhiều chuyên gia trong lĩnh vực này khó tin vào thời gian về đích của nó.

Chậm vì tư duy theo lối cũ

Chính phủ đặt quyết tâm tái cơ cấu nền kinh tế luôn lên hàng đầu. Nghị quyết số 1 về những giải pháp thực hiện Kế hoạch Phát triển kinh tế - xã hội năm 2013 mà Chính phủ vừa ban hành với 9 nhóm giải pháp, trong đó cũng đã nhấn mạnh đến đẩy mạnh thực hiện 3 đột phá chiến lược gắn với tái cơ cấu nền kinh tế, chuyển đổi mô hình tăng trưởng…

Dù quyết liệt là vậy nhưng, GS.TS Nguyễn Kế Tuấn, Đại học Kinh tế quốc dân Hà Nội thẳng thắn bình luận về tiến trình tái cơ cấu nền kinh tế là, "lúc nào cũng cứ nghe nói tái mãi mà không thấy chín!”. Còn nguyên Bộ trưởng Thương mại, ông Trương Đình Tuyển phàn nàn rằng, việc giải quyết nợ xấu và tái cơ cấu hệ thống ngân hàng rất chậm, làm dòng vốn không ra nền kinh tế được dù đó là vấn đề đang rất cấp bách và bức xúc.

Lý do khiến nhiều chuyên gia "chê” tốc độ tái cơ cấu nền kinh tế còn ì ạch là bởi vẫn được làm theo tư duy cũ. Nguyên thành viên Ban nghiên cứu của Thủ tướng ông Võ Đại Lược cho rằng: Quá trình tái cơ cấu nền kinh tế không thể đi được bước nào khi mà vẫn giữ nền tư duy cũ. Nền tư duy cũ, theo vị chuyên gia này là cứ khăng khăng muốn DN nhà nước là số một trong nền kinh tế, trong khi, đây lại là khu vực gây ra khá nhiều tai họa. Dẫn ra ví dụ DN nhà nước được quá nhiều ưu ái ông Lược dẫn ra cho hay: Trên thế giới, không có nền kinh tế thị trường nào mà lại có khu vực DN nhà nước khổng lồ, chiếm tới 34% GDP như Việt Nam. Khi tiến hành tái cơ cấu kinh tế, không thể lấy yếu tố đặc thù của Việt Nam để loại bỏ những yếu tố tiên tiến, hiện đại của thế giới ra được. Nếu cứ cố tình theo lối tư duy thế này, thì đừng mong có thể thực sự thúc đấy được tiến trình tái cơ cấu nền kinh tế!.

Không tăng tốc, khó vực dậy nền kinh tế

Tốc độ "rùa” bò của tiến trình tái cơ cấu kinh tế không chỉ ảnh hưởng đến nền kinh tế trong dài hạn mà còn ảnh hưởng đến quá trình phát triển kinh tế hiện tại. Theo Phó Chủ tịch Ủy ban Giám sát tài chính quốc gia TS Hà Huy Tuấn, kinh tế Việt Nam có thể sẽ đứng trước nguy cơ suy giảm tăng trưởng kinh tế kéo dài nếu không khẩn trương, quyết liệt tiến hành những cải cách toàn diện nền kinh tế với các giải pháp đồng bộ như nâng cao hiệu quả đầu tư công, tái cấu trúc DN nhà nước, tái cơ cấu hệ thống ngân hàng.

Cũng có tâm trạng như vậy chuyên gia kinh tế Võ Trí Thành lưu ý: "Trong một ngày nền kinh tế không thể hửng nắng lên ngay được, nhưng khi chúng ta nói tái cơ cấu nền kinh tế thì chúng ta phải làm thật, chứ đừng nói để…chơi”. Phải quyết liệt tái cơ cấu về lâu dài nền kinh tế mới phát triển bền vững. Đây là vấn đề cấp bách không thể không làm. Điều lo ngại nhất của việc tái cơ cấu cứ kéo dài, giậm chân tại chỗ không chỉ khiến nền kinh tế đối mặt với nguy cơ suy giảm kinh tế kéo dài mà còn "làm mất niềm tin và nối dài thêm những nghi ngờ của người dân, DN” - chuyên gia kinh tế phạm Phạm Chi Lan, nguyên Phó Chủ tịch Phòng Thương mại công nghiệp Việt Nam khuyến cáo.

Còn nhớ, hơn 3 năm trước, khi bản thảo lần đầu của Đề án tái cơ cấu nền kinh tế được gửi cho các đại biểu Quốc hội tham khảo, nguyên Phó Thủ tướng Vũ Khoan đã tỏ ra không nhiều niềm tin về quá trình tái cơ cấu tổng thể nền kinh tế. Và đến nay, mặc dù cả năm 2012 và năm 2013 đều được Chính phủ tuyên bố là năm chuyển động mạnh mẽ của tiến trình này thì nguyên Phó Thủ tướng Vũ Khoan vẫn còn nguyên tâm tư "chương trình tái cơ cấu kinh tế là rất mờ ảo, đến nay, vẫn không ai hình dung được tái cấu trúc hình thù cụ thể thế nào”.